ചെങ്ങന്നൂർ നഗരസഭ

പമ്പാനദിയുടെ തീരത്ത്, കേരളത്തിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നഗരസഭയാണ് ചെങ്ങന്നൂർ. ഏകദേശം 13–15 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ പ്രദേശം സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 7 മീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശബരിമല തീർത്ഥാടകരുടെ പ്രധാന ഇടത്താവളമായതിനാൽ "ശബരിമലയുടെ കവാടം" എന്നും ഇതറിയപ്പെടുന്നു.

📍 സ്ഥാനവും അതിരുകളും

• ജില്ല: ആലപ്പുഴ, കേരളം
• അക്ഷാംശവും രേഖാംശവും: 9°19′N, 76°36′E
• അടുത്തുള്ള പ്രധാന നഗരങ്ങൾ: തിരുവല്ല (9 കി.മീ. വടക്ക്), പത്തനംതിട്ട (24 കി.മീ. കിഴക്ക്), കോട്ടയം (36 കി.മീ.), ആലപ്പുഴ (43 കി.മീ.)
• നദി: നഗരത്തിന്റെ ഭൂപ്രകൃതിയിലും സംസ്കാരത്തിലും നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിക്കുന്ന പമ്പാനദിയുടെ തീരത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

🌍 വിസ്തൃതിയും ഭൂപ്രകൃതിയും

• ആകെ വിസ്തൃതി: 12.95 ച.കി.മീറ്ററിനും 14.6 ച.കി.മീറ്ററിനും ഇടയിൽ (വിവിധ കണക്കുകൾ അനുസരിച്ച്)
• ഉയരം: സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 7 മീറ്റർ (23 അടി)
• മണ്ണ്: ചുവന്ന കുന്നുകളുടെ നാട് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ "ചെം-കുന്ന്-ഊർ" എന്ന് ചരിത്രപരമായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. തൊട്ടടുത്തുള്ള കുട്ടനാട്ടിലെ എക്കൽ മണ്ണിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ ചുവന്ന മണ്ണാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. എങ്കിലും മണ്ണെടുപ്പ് കാരണം ഈ ചുവന്ന കുന്നുകളിൽ പലതും ഇന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായിട്ടുണ്ട്.

🏘️ ജനസംഖ്യാ വിവരങ്ങൾ

• ജനസംഖ്യ (2011 സെൻസസ്): ഏകദേശം 23,456–23,466
• ജനസാന്ദ്രത: ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിന് 1,600–1,800 ആളുകൾ
• സാക്ഷരതാ നിരക്ക്: 97.8% (കേരളത്തിന്റെ ശരാശരിയായ 94%-ത്തേക്കാൾ മുകളിൽ)

🚉 ഗതാഗത സൗകര്യങ്ങൾ

• റോഡ് മാർഗ്ഗം: തിരുവനന്തപുരത്തെയും അങ്കമാലിയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന എം.സി. റോഡിൽ (സംസ്ഥാന പാത 1) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
• ദേശീയപാത: കൊല്ലത്തെയും കോട്ടയത്തെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന എൻ.എച്ച് 220 (ദേശീയപാത) വഴിയും ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
• റെയിൽവേ: ശബരിമല തീർത്ഥാടകരുടെ പ്രധാന റെയിൽവേ കേന്ദ്രമാണ് ചെങ്ങന്നൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ.
• വിമാനത്താവളം: തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം (115 കി.മീ. തെക്ക്), കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം (127 കി.മീ. വടക്ക്) എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളങ്ങൾ.

🏞️ സാംസ്കാരികവും പാരിസ്ഥിതികവുമായ വിവരങ്ങൾ

• ആരാധനാലയങ്ങൾ: "ദക്ഷിണ കൈലാസം" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചെങ്ങന്നൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം, പഴയ സുറിയാനി പള്ളി (Old Syrian Church).
• തീർത്ഥാടന പ്രാധാന്യം: ദശലക്ഷക്കണക്കിന് അയ്യപ്പഭക്തർ ഉപയോഗിക്കുന്ന ശബരിമലയുടെ പ്രധാന കവാടമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
• താലൂക്കിലെ വില്ലേജുകൾ: കുരട്ടിശ്ശേരി, മാന്നാർ, എണ്ണക്കാട്, പാണ്ഡനാട്, തിരുവൻവണ്ടൂർ, മുളക്കുഴ, ആല, പുലിയൂർ, ചെറിയനാട്, ബുധനൂർ, വെണ്മണി എന്നിവയാണ് ചെങ്ങന്നൂർ താലൂക്കിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രധാന വില്ലേജുകൾ.